Erasmus+ programı sadece Avrupa ile sınırlı değil. KA171 (Key Action 171), Türk üniversitelerinin AB Program Ülkeleri dışındaki ülkelerdeki üniversitelerle —Orta Asya’dan Güneydoğu Asya’ya, Afrika’dan Latin Amerika’ya— öğrenci ve personel değişimi yapmasına imkân tanıyan aksiyondur. Bu yazıda KA171’in KA131’den nasıl farklılaştığını, hangi ülkeleri kapsadığını ve başvuru sürecinin nüanslarını aktarıyorum.
KA171 vs KA131: Temel Fark
| Özellik | KA131 | KA171 |
|---|---|---|
| Kapsam | AB + Program Ülkeleri arası | Program Ülkeleri ↔ Ortak Ülkeler |
| Bütçe kaynağı | Türkiye Ulusal Ajansı | AB Delegasyonu veya harici bütçe |
| Sözleşme tarafı | Ulusal Ajans – Kurum | Ulusal Ajans – Kurum (farklı proje no.) |
| Hibe miktarı | Düşük/orta | Genellikle daha yüksek |
| Coğrafi kısıt | Avrupa’ya odaklı | Küresel (bölgeye göre açılır) |
Ortak Ülkeler ve Bölgeler
KA171 kapsamındaki ülkeler, Avrupa Komisyonu tarafından coğrafi bölgelere (Region) ayrılmıştır:
- Bölge 1: Batı Balkanlar (Arnavutluk, Bosna-Hersek, Sırbistan…)
- Bölge 2: Doğu Ortaklığı (Ukrayna, Moldova, Gürcistan, Ermenistan…)
- Bölge 3: Güney Akdeniz (Cezayir, Mısır, Fas, Tunus, Ürdün…)
- Bölge 5: Orta Asya (Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Özbekistan…)
- Bölge 6: Asya (Bangladeş, Çin, Hindistan, Vietnam…)
- Bölge 7: Orta ve Güney Amerika
- Bölge 10: Orta Asya (kapsamı genişletildi)
Her bölge için belirlenen ülkelerin listesi ve bütçesi, ilgili yıl için AB Delegasyonu’nun açıkladığı Çağrı Belgesi’nde (Call for Applications) yer alır. Türkiye açısından özellikle Bölge 2 ve Bölge 5 stratejik öneme sahiptir.
Kimler Başvurabilir?
KA171’e Türkiye’den yalnızca yükseköğretim kurumları (üniversiteler) başvurabilir. Bireyler doğrudan başvuramaz; tüm süreç üniversitenin Erasmus+ Ofisi üzerinden yürütülür.
Katılımcı Profilleri:
- Öğrenciler: Lisans (en az 2. yıl), yüksek lisans veya doktora öğrencisi olması, öğrenim veya staj için
- Akademik Personel: Ders verme (teaching) veya eğitim alma (training) amacıyla
- İdari Personel: Kurumsal kapasite geliştirme ve eğitim faaliyetleri için
Hareketlilik Süresi ve Hibe
KA171’de hibe miktarları KA131’e kıyasla farklı hesaplanır çünkü mesafe ve yaşam maliyeti faktörü çok daha büyük sapmalar göstermektedir.
Öğrenci hibesi örneği (2023–2024 dönemi, Orta Asya):
- Aylık bireysel destek: ~700–800 €
- Ek seyahat desteği: 275–1.500 € (mesafeye göre)
- Vize ve sigorta giderleri: gerçek maliyete göre ek destek
Personel hibesi:
- Günlük harcırah: ülkeye göre 140–180 €
- Seyahat: gerçek maliyet veya uzak mesafe desteği
Hibe Başvurusu ve Süreç
KA171 için başvuru süreci iki aşamalıdır:
Aşama 1 — Proje Başvurusu (Kurum Düzeyinde)
Üniversite, seçtiği Ortak Ülke bölgesi için Ulusal Ajans’a proje başvurusu yapar. Başvuruda:
- Hedef ülkeler ve ortak kurumlar
- Planlanan hareketlilik sayısı ve türü
- Kurumun stratejik gerekçesi (Erasmus Policy Statement ile uyum)
- Kurumun daha önce gerçekleştirdiği uluslararasılaşma faaliyetleri
belirtilmek zorundadır. Bu başvuru rekabetçi bir süreçtir; her kurum talep ettiği hibeden daha azını alabilir.
Aşama 2 — Katılımcı Seçimi (Bireysel Düzey)
Proje onaylandıktan sonra üniversite kendi iç seçim kriterlerine göre öğrenci ve personeli belirler. Seçim kriterleri YÖK ve Avrupa Komisyonu rehberlerine uygun olmalı; akademik başarı, dil yeterliliği ve hedef ülkeyle stratejik uyum ön planlı değerlendirme ölçütleri olmalıdır.
Sık Karşılaşılan Zorluklar
Vize Süreçleri
KA171’in en zorlu boyutu vize ve seyahat belgesi süreçleridir. Bazı ülkeler için Türk vatandaşlarına vize başvurusu aylar öncesinden başlatılmalıdır. Yurt dışına gönderilen öğrencinin vizesinin reddedilmesi durumunda hibe iadesi veya yedek katılımcı aktivasyonu gibi prosedürler hızlıca devreye alınmalıdır.
Tanınma Sorunları
Bazı Ortak Ülke üniversiteleri ECTS kredi sistemini kullanmadığından kredi tanıma süreci daha karmaşık hale gelmektedir. Bu kurumlarla İkili Anlaşma (Inter-Institutional Agreement) hazırlanırken tanınma protokolüne özel bir madde eklenmesi önerilir.
Dil Engeli
Orta Asya ve bazı Asya bölgelerindeki üniversitelerde İngilizce eğitim sınırlıdır. Ders verme veya öğrenim hareketliliği öncesinde dil yeterliliğinin somut şekilde teyit edilmesi, hem öğrenci deneyimini hem de raporlama kalitesini doğrudan etkiler.
Stratejik Değerlendirme: KA171 Buna Değer mi?
Deneyimlerime göre KA171’den en fazla kazanım sağlayan kurumlar şunlardır:
- Zaten aktif uluslararası ilişkileri olan ve bunu Erasmus+ ile resmileştirmek isteyen kurumlar
- Türk diaspora ağlarının güçlü olduğu Orta Asya ülkelerine yönelik hareketlilik geliştirmek isteyen üniversiteler
- Araştırma odaklı üniversiteler için akademik personelin ortak ülkelerdeki araştırma merkezlerine erişimi
Bununla birlikte KA171, idari açıdan KA131’den önemli ölçüde daha yoğun bir iş yükü gerektirir. Küçük Erasmus ofisleri için bu aksiyona başlamadan önce kapasite değerlendirmesi yapılmasını öneririm.
KA171 başvurusu veya strateji geliştirme konusunda destek için iletişim sayfamdan ulaşabilirsiniz.