Erasmus+ programının yükseköğretim ayağını oluşturan KA131 (Key Action 131), Türkiye’deki üniversitelerin Avrupa Yükseköğretim Alanı’ndaki kurumlarla öğrenci ve personel değişimi yapmasını sağlayan temel finansman mekanizmasıdır. Bu yazıda KA131’in nasıl işlediğini, hangi faaliyetleri kapsadığını ve kurumların bu süreçten nasıl en verimli şekilde yararlanabileceğini ele alıyorum.
KA131 Nedir?
KA131, Erasmus+ 2021–2027 programı döneminde yeniden yapılandırılan ve önceki dönemin KA103 (Program Ülkeleri arası hareketlilik) ile KA107 (Ortak Ülkelerle hareketlilik) aksiyonlarının yerini alan bir finansman mekanizmasıdır. Temel fark şudur: artık KA131 Program Ülkeleri arasındaki, KA171 ise Ortak Ülkeleri (eski adıyla Partner Ülkeler) kapsayan değişimleri finanse etmektedir.
Program Ülkeleri; AB üyesi 27 ülke artı İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, Türkiye ve Kuzey Makedonya’dır. Türkiye bir AB üyesi olmasa da 1999’dan bu yana Erasmus+ Program Ülkesi statüsünde yer almaktadır.
Kapsanan Faaliyetler
KA131 kapsamında dört temel faaliyet türü desteklenmektedir:
1. Öğrenci Öğrenim Hareketliliği (Student Mobility for Studies)
Lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri yurt dışındaki partner kurumda 3 ile 12 ay arasında öğrenim görebilir. Gönderen kurumun sorumluluğu şunlardır:
- Öğrenciye Öğrenim Anlaşması (Learning Agreement) hazırlatmak
- Yurt dışında alınan derslerin tam akademik tanınmasını sağlamak
- AB’nin OLS (Online Language Support) platformunu kullanmak
Aylık hibe miktarları ülke maliyetine göre Grup 1 (yüksek maliyetli) ve Grup 2 (orta maliyetli) olarak ikiye ayrılır. 2024 itibarıyla Türk öğrenciler için Grup 1 ülkelere (Danimarka, Finlandiya, İrlanda, İzlanda, Lihtenştayn, Lüksemburg, Norveç, İsveç) aylık ~800–1.000 €, Grup 2 ülkelere ise ~700–900 € arasında hibe ödenmektedir.
2. Öğrenci Staj Hareketliliği (Student Mobility for Traineeships)
Öğrenciler yurt dışında 2 ila 12 ay arası bir işletmede staj yapabilir. Staj hibesi, öğrenim hareketliliğine kıyasla ~150 €/ay daha yüksektir. Mezuniyet sonrası (recently graduated) stajlar da KA131 kapsamında finanse edilebilir.
3. Personel Öğretim Hareketliliği (Staff Mobility for Teaching)
Akademik ve idari personel, partner üniversitede 2 günden 2 aya kadar ders verme faaliyeti gerçekleştirebilir. Günlük hibe miktarı ülkeye göre değişmekte olup en az 8 saat ders verilmesi gerekmektedir.
4. Personel Eğitim Hareketliliği (Staff Mobility for Training)
İdari ve teknik personel yurt dışında iş gözlemi (job shadowing), katılımcı olarak konferans veya eğitim kursu gibi faaliyetlere katılabilir.
Bütçe Hesaplama ve Hibe Dağılımı
KA131 hibesi Ulusal Ajans tarafından hesaplanır ve kuruma toplu hibe (lump sum) olarak aktarılır. Kurumun görevi bu hibeyi aşağıdaki kalemler arasında dağıtmaktır:
| Hibe Kalemi | Açıklama |
|---|---|
| Bireysel Destek | Öğrenci/personele aylık ödenen yaşam gideri |
| Seyahat Desteği | Mesafeye göre kademeli hesaplanan ulaşım hibesi |
| Özel İhtiyaç Desteği | Engelli veya dezavantajlı katılımcı için ek destek |
| Kurumsal Yönetim Giderleri | %5 oranında kurum tarafından tutulabilir |
Mesafe hesaplaması için Avrupa Komisyonu’nun resmi Distance Calculator aracı kullanılmaktadır.
Hibe Anlaşması (Grant Agreement) Süreci
Kurumlar her yıl Ulusal Ajans’a sözleşme numarasına dayalı bir başvuru yapar. Onaylanan bütçe için:
- Pre-Financing (ön finansman): Toplam hibenin %80’i sözleşme imzasının ardından ödenir
- Faaliyet Dönemi: Türkiye için genellikle 1 Haziran – 31 Mayıs arası
- Final Raporu: Dönem sonunda tüm hareketlilikler Mobility Tool+ üzerinden raporlanır
- Bakiye Ödemesi veya İade: Gerçekleşen faaliyetlere göre kalan %20 ödenir ya da iade alınır
Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Kurumlar için en yaygın hatalar şunlardır:
- OLS dil testini hareketlilik başlamadan önce yaptırmamak
- Inter-Institutional Agreement (IIA) süresi dolmuş partner kurumlarla hareketlilik başlatmak — IIA’ların her beş yılda bir yenilenmesi gerekmektedir
- Öğrenim Anlaşması’nda yapılan değişikliklerin 4 hafta içinde imzalanmaması
- Tanınma (Recognition) sürecinde transkript yerine resmi belge talep edilmemesi
Sonuç
KA131, doğru yönetildiğinde kurumun uluslararasılaşma kapasitesini ciddi ölçüde artıran bir araçtır. Ancak sürecin bürokratik yükü azımsanmamalıdır. Başarılı kurumlar genellikle koordinatörü için ayrı bir zaman planı oluşturan, Mobility Tool+‘ı düzenli güncelleyen ve partner kurumlarla aktif iletişim halinde olan yapılardır.
KA131 ve diğer Erasmus+ aksiyonları hakkında sorularınız için iletişim sayfamdan ulaşabilirsiniz.